تارصوتی چیست؟

برای فهم دقیق تاثیر فلج تارهای صوتی بر عملکرد بلع انسان نیاز است با ساختار و کار این عضو از حنجره انسان آشنا شوید. اگر یک دوربینی وارد فضای حلق شود و از مسیر بالا به داخل حنجره نگاه کند شما متوجه ۲ تار به رنگ سفید در کنار هم خواهید شد. این دو عضو همان تارهای صوتی هستند که در داخل حنجره و در مرکزی‌ترین قسمت آن قرار گرفتند. فرض کنید دو تا طناب که به یک نقطه وصل شده باشند، توسط دو فرد به طرفین کشیده شوند. در حین نفس کشیدن تارهای صوتی از هم فاصله گرفته و در حین گفتار و حرف زدن و همچنین بلع به هم نزدیک می‌شوند. نزدیکترین حالت که در آن تارهای صوتی به هم می‌چسبند، در حین عمل بلع و غذا خوردن انسان است. این دو ساختار توسط عضلاتی که در درون آنها وجود دارد و همچنین عضلات پشت حنجره کنترل می‌شوند. مهمترین عصب کنترل کننده حرکات تارهای صوتی عصب ۱۰ جمجمه‌ای است که به طور مستقیم از مغز فرمان می‌گیرد. لازم به ذکر است که حرکات تارهای صوتی همچنین توسط قسمتی از نخاع که در عملکرد بلع نقش دارد، کنترل می‌شود. تارهای صوتی انسان به طول نهایتاً ۲ سانتی‌متر و دارای پوستی حساس ولزج است چه مقدمات عملکرد صحیح حین بلع و گفتار را فراهم می‌سازد.

فلج تارهای صوتی چیست؟ و چگونه ایجاد می‌شود؟

فلج تارهای صوتی شرایطی است که در آن انسان کنترل حرکات عضلات که کنترل کننده صدا هستند را از دست می‌دهد و زمانی اتفاق می‌افتد که اعصاب پیام رسان به باکس صوت یا همان حنجره مختل شود که این در نتیجه فلجی عضلات تارهای صوتی است. فلج تارهای صوتی صحبت کردن و حتی نفس کشیدن را برای فرد دشوار می‌کند زیرا که یکی از وظایف اصلی تارهای صوتی تولید صوت است. همچنین آنها برای محافظت از مسیر هوایی در مقابل نفوذ غذا و مایعات و حتی بزاق به مسیر تنفسی که همان نای است، به کار می‌روند. بنابراین با عملکرد صحیح آنها شما حالت خفگی حین خوردن را تجربه نخواهید کرد. عواملی که ممکن است فلج تارهای صوتی را ایجاد کند، شامل موارد زیر می‌شود:
1.    آسیب به اعصاب حین جراحی 
2.    عفونت‌های ویروسی 
3.    موارد خاص سرطان
4.    سکته مغزی
5.    بیماری‌های نورولوژیک
آسیب به تارهای صوتی به دلیل جراحی در مناطق مهم و در گردن و بالای قفسه سینه می‌تواند نتیجه آسیب به اعصاب تغذیه کننده جعبه حنجره باشد. جراحی‌هایی مانند جراحی تیروئید، جراحی پاراتروئید، جراحی مری و گردن و قفسه سینه از جمله جراحی‌های آسیب رسان به اعصاب حنجره می‌باشد. همچنین در صورت وارد آمدن یک ضربه یا تروما به گردن و قفسه سینه اعصاب تغذیه کننده جعبه حنجره ممکن است آسیب ببینند.
 در سکته مغزی که به دلیل ایجاد وقفه در جریان خون به مغز ایجاد می‌شود، قسمتی از مغز که پیام‌های عصبی مرتبط به جعبه حنجره را تولید و ارسال می‌کند تحت تاثیر قرار گرفته و فلج تارهای صوتی را منجر می‌شود.
 در تومورها، چه سرطانی و غیر سرطانی، رشد تومورها اطراف عضله، غضروف و اعصاب کنترل کننده حرکات حنجره می‌تواند فلج تارهای صوتی را ایجاد کند. در بعضی دیگر از موارد برخی از عفونت‌ها مانند عفونت لیم ویروس هرپس و التهابی که به دنبال عفونت‌های دیگر در مسیر حلق و حنجره وجود داشته باشد، می‌تواند به اعصاب و عضلات کنترل کننده باکس حنجره آسیب زده و فلج تارهای صوتی را شکل دهد. یکی دیگر از عفونت‌هایی که در ایجاد فلج تارهای صوتی بسیار موثر است، بیماری کووید ۱۹ می‌باشد.
 لازم به ذکر است در برخی از بیماری‌های نورولوژیکی مانند ام اس و بیماری پارکینسون، فلج تارهای صوتی شایع بوده مشکلات گفتار، تنفس و مشکل بلع بیماران را شکل می‌دهد.

مشخصات اختلال بلع به دنبال فلجی تارهای صوتی چه مواردی را شامل می‌شود؟

در بیشتر موارد فلج تارهای صوتی، فقط یک تار صوتی فلج می‌شود. فلجی هر دو تار صوتی بسیار نادر اما یک شرایط بسیار جدی است که می‌تواند مشکلات بسیار شدیدی در گفتار تنفس و بلع بیمار ایجاد کند. علائم و نشانه‌های فلجی تارهای صوتی را در زیر قید خواهیم کرد:
1.    کیفیت صوت نفس آلود 
2.    گرفتگی صدا 
3.    تنفس صدادار 
4.    تنگی نفس 
5.    یکنواخت شدن گفتار 
6.    خفگی حین خوردن یا سرفه در خوردن مایعات، نوشیدن، غذا خوردن یا بلع بزاق
7.     نیاز به نفس کشیدن مکرر حین صحبت کردن 
8.    ناتوانی در بلند صحبت کردن 
9.    نبود رفلکس گگ یا عق زدن 
10.     سرفه‌های غیر موثر 
11.     گلو پاک کردن‌های مکرر

در فلج شدن تارهای صوتی چه زمانی نیاز است که یک دکتر را ملاقات کنیم؟

اگر شما یک مشکلی مانند گرفتگی صدا و یا نفس آلودگی را بدون دلیل مشخصی بین ۲ تا ۴ هفته دارید و اگر تغییرات صوت شما و ناراحتی تان در این مدت تغییر نکند، نیاز است که به یک پزشک برای مطرح کردن مشکل بلع، گفتار و تنفس خود مراجعه بفرمایید.

درمان دشواری بلع ناشی از فلجی تارهای صوتی چگونه است؟

درمان فلجی تارهای صوتی، دشواری بلع به وجود آمده ناشی از ناشی از آسیب به ساختار و یا عملکرد تارهای صوتی راه رفع کرده و بیمار را به شرایط عادی تغذیه‌ای باز می‌گرداند. برای درمان فلجی تارهای صوتی درمان‌های محدودی وجود دارد. اگر این کار را بخواهیم از طریق جراحی و یا تایروپلاستی نوع ۱ و ۲ انجام دهیم، پزشک متخصص جراح گوش حلق و بینی و حنجره از طریق تعبیه یک پروتز سیلیکونی در داخل حنجره تارهای صوتی را به هم نزدیک کرده و علاوه بر حل دشواری بلع به رفع نفس آلودگی و علامت‌های صوتی فلج تارهای صوتی کمک می‌کند. در نوع دیگر فلجی تارهای صوتی، ما فلجی تارهای صوتی به شکل دور شونده را داریم که شیوع اختلال بلع در آنها بسیار نادر است و از طریق تزریق بوتاکس عضلات نزدیک کننده تارهای صوتی به رفع علائم گفتاری فلج تارهای صوتی کمک می‌کنیم.
اگر بخواهیم درمان فلجی تارهای صوتی را از طریق گفتار درمانی و درمان اختلال بلع توسط گفتار درمانگر پیش ببریم، این درمان شامل دست ورزی‌ها و تمریناتی است که به تنظیم حرکت تارهای صوتی و رفع علائم فلج تارهای صوتی ناشی از آسیب به حنجره و ساختارهای مرتبط به آن کمک می‌کند. در این نوع از درمان گفتار درمانگر با استفاده از تحریکات دست، الکتروتراپی، وایتال استیم تراپی، بایو فیدبک و برخی از تمرینات آوایی و صوتی به حل دشواری بلع و مشکلات گفتاری بیمار می‌پردازد.

نتیجه گیری

فلج تارهای صوتی چیست؟ سوال بسیاری از بیماران دارای دشواری بلع و ناهنجاری‌های گفتار ناشی از آسیب به تارهای صوتی واقع در قسمت مرکزی حنجره می‌باشد. فلج تارهای صوتی علاوه بر ایجاد مشکلات بلع، مشکلات گفتاری و تنفسی را نیز برای بیماران زمینه سازی می‌کند. انجام درمان فلجی تارهای صوتی علاوه بر رفع مشکلات تنفسی و گفتاری در بیماران دارای فلج تارهای صوتی، به رفع دشواری بلع و علائمی چون پریدن آب در گلو و خفگی حین خوردن نیز کمک می‌کند. درمان فلجی تارهای صوتی توسط گفتار درمانگر، اولین پیشنهاد پزشکان و متخصصان مرتبط به فلج تارهای صوتی می‌باشد. در صورت نتیجه بخش نبودن درمان توسط گفتار درمانگر درمان فلجی تارهای صوتی توسط تایروپلاستی نوع ۱ و ۲ انجام می‌شود. گفتار درمانگران حاذق ما در مجموعه ایران مد اس ال پی شما را تا رفع تمام ناهنجاری‌های ناشی از فلجی تارهای صوتی یاری خواهند کرد. با ما همراه باشید.

سوالات متداول شما

درمان فلج تارهای صوتی چقدر زمان می‌برد؟

درمان فلجی تارهای صوتی بسته به مشکلات حرکتی بیمار می‌تواند به طور طولانی مدت و کوتاه مدت  زمانبر باشد. برخی از بیماران مشکلات خفیفی داشته و با انجام چند جلسه درمان و تمرین در منزل، دشواری بلع و ناهنجاری‌های گفتاری و تنفسی رفع می‌شود اما برخی دیگر به دلیل قطع عصب نیازمند انجام درمان‌های طولانی مدت و یا عمل تایروپلاستی نوع ۱ و ۲ جهت رفع علائم فلج تارهای صوتی می‌باشند.

برای درمان فلج تارهای صوتی بایستی به گفتار درمانگر متخصص در حیطه اختلال بلع مراجعه کنیم یا گفتار درمانگر متخصص در حیطه اختلال صوت؟

از نظر بنده با توجه به حیاتی بودن عملکرد بلع و تنفس بهتر است شما به گفتار درمانگر متخصص در حیطه اختلال بلع مراجعه بفرمایید. اما در صورتی که فلج تارهای صوتی علامت‌های گفتاری ایجاد کرده و صوت بیمار بیشتر از تنفس و بلع وی درگیر شده باشد، طبیعتاً مراجعه به گفتار درمانگر متخصص در حیطه اختلال صوت بیشتر به شما کمک خواهد کرد.

منبع: وب سایت  www.mayoclinic.com