علائم سرطان گلو به چه شکلی دیده می شوند؟

سرطان گلو به سرطان‌هایی گفته می‌شود که از حلق یا حنجره شروع شده و می‌توانند به سرطان‌های مری یا سرطان‌های تیروئید منتهی شوند. علائم سرطان گلو می‌تواند شامل گلو درد، تنگی نفس، سرفه‌های مکرر همراه با خون ریزی در بافت‌های درگیر، احساس توده در گلو و در نهایت اختلال بلع در بیماران مبتلا باشد. سن ابتلا به سرطان گلو به طور شایع 60 تا 70 سال است و حتی ممکن است سن ابتلا به سرطان‌های دهان و سرطان گلو نزول کرده و در سنین پایین و حدودا 40 سال نیز اتفاق بیافتد. سبک زندگی افراد در بروز سرطان گلو تاثیر گذار است. مصرف دخانیات، مصرف مشروبات الکلی و عفونت‌های ویروسی مانند  HPV از عوامل موثر در ایجاد سرطان گلو هستند.
 به طور کلی سرطان حلق و حنجره به سرطان گلو معروف است، با توجه به تحقیقات صورت گرفته شده، مطالعات نشان داده‌اند که علائم سرطان حنجره در افراد بالای 50 سال بیشتر شایع هستند و همچنین امکان ابتلای افراد سیگاری به سرطان حنجره بیشتر است. از اولین علائم سرطان حنجره می‌توان به خشونت و زبری صدا اشاره کرد، زیرا سرطان حنجره در ناحیه حلق ایجاد می‌شود و پیشرفت سرطان حنجره، براساس شدت بیماری و سن بیمار در افراد مختلف متفاوت گزارش شده است اما نقطه اشتراک همه آن‌ها تغییرات و ایجاد آسیب ساختاری شدید در ناحیه حنجره است. از دیگر علائمی که بیماران مبتلا به سرطان حلق و حنجره رنج می‌برند، می توان به مواردی مانند: سرفه، گلودرد، تورم در قسمت گلو، مشکلات تنفسی و تغییرات اندازه غدد لنفاوی و درد در گوش و حتی اختلال در بلع اشاره کرد.

سرطان حلق و حنجره و اختلال بلع متعاقب آن‌ها به چه شکلی دیده می‌شود؟

سرطان حلق و حنجره  و اختلال بلع متعاقب آن‌ها یک چالش بزرگ برای بیماران با سرطان گلو می‌باشد. مشکل در بلع یا اختلال بلع به دنبال سرطان حلق و حنجره نسبتا شایع است و می‌تواند باعث شود که بیماران مبتلا به سرطان حلق و حنجره، آسپیراسیون ( ورود موا غذایی به ریه)  و عفونت ریه را تجربه  کنند. همچنین اختلال بلع در سرطان‌های حلق و حنجره زمانی رخ می‌دهند که 1- حنجره به درستی نتواند حین عمل بلعیدن بسته شود و 2- حلق یا گلو نتواند به درستی غذا را در طول مری حرکت دهد.

بنابراین اختلال بلع در این بیماران می‌تواند به دلایل مختلفی مانند شدت درگیری بافت‌های حلق و حنجره، عوارض سرطان حلق و حنجره، درمان‌های جراحی و عوارض جانبی مربوط به آن‌ها، پرتودرمانی یا ترکیبی از شیمی درمانی و پرتودرمانی در بیماران مبتلا به سرطان حلق و حنجره به درجات مختلفی رخ دهد.
 علائم اختلال بلع در بیماران مبتلا به سرطان حلق و حنجره می‌توانند متفاوت باشند و مواردی مانند سخت قورت دادن (بلع پرتقلا و دردناک) و سرفه‌های مکرر هنگام نوشیدن یا خوردن، احساس گیر کردن غذاها در گلو یا قفسه سینه، کاهش اشتها و  کاهش وزن در بیماران مبتلا به سرطان حلق و حنجره دیده می‌شود.

سرطان گلو از چه طریقی منجر به اختلال بلع می‌شود؟

پس از بروز اولین علائم سرطان حنجره تغییراتی در عملکرد بلع افراد مبتلا به آن مشاهده می‌شود. با توجه وجود تنوع سن ابتلا به سرطان گلو، برخی از افراد متوجه این تغییرات شده و برخی دیگر تا زمان بروز علائم حاد بیماری متوجه آن نخواهند بود. به طور واضح مختل شدن عملکرد بلع در افراد مبتلا به سرطان گلو به دنبال رشد تومور و ایجاد انسداد، محدودیت حرکتی و تنگی مجرا و ایجاد اختلال در عملکرد اعصاب حسی و حرکتی و همچنین عملکرد عضلات ایجاد می‌شود.

در صورت شروع درمان‌های پزشکی نظیر پرتودرمانی، درمان‌های جراحی، شیمی درمانی اختلال بلع از مهمترین عوارض این درمان‌ها خواهد بود. در پرتو درمانی التهاب بافتی، چسبندگی و تحلیل بافت از مهمترین علت‌های بروز علائم مشکل بلع است. پس از درمان‌های جراحی و علی الخصوص خارج کردن حنجره و ساختارهای حلقی، اختلال بلع با شدت بالا بروز خواهد یافت. پس از درمان‌های شیمی درمانی به دنبال کم شدن بزاق دهانی، ضعف عضلانی و ایجاد اختلالات حسی و به دنبال آن کم اشتهایی منتج از آن شاهد علائم دیسفاژی خواهیم بود.

آیا اختلال بلع در بیماران با سرطان حلق و حنجره درمان دارد؟

اختلال بلع در بیماران مبتلا به سرطان حلق و حنجره توسط بلع درمانگر یا گفتاردرمانگر تشخیص و درمان داده می‌شود. اغلب از طریق انجام تاریخچه‌گیری از علائم بیماران مبتلا به سرطان حلق و حنجره، ارزیابی، تشخیص و درمان انجام می‌شود. درمان‌های گوناگونی برای اختلال بلع در بیماران مبتلا به سرطان حلق و حنجره وجود دارند که متناسب با شرایط هر بیمار به صورت منحصر به فرد انجام می شوند و ممکن است بیماران مبتلا به سرطان حلق و حنجره، پروسه بهبودی پس از دریافت درمان را در مدت کوتاه در عرض چند ماه یا طولانی مدت کسب کنند. بر اساس اینکه بیماران با سرطان گلو چه نوعی از درمان پزشکی را دریافت کرده باشد علائم مختلفی از اختلال بلع دیده می شود. بعد از انجام مداخلات پزشکی یا جراحی ممکن است اختلال بلع این بیماران شدیدتر شود و نیاز به مداخلات بلع درمانی توسط گفتاردرمانگر باشد. هم چنین بیماران با سرطان گلو یا سرطان حلق و حنجره ممکن است قبل از مداخلات پزشکی یا جراحی مشاورات مربوط به نحوه‌ی غذا خوردن و بقیه‌ی اقدامات درمانی اختلال بلع را در دریافت کنند.

نحوه درمان اختلال بلع پس از بروز اولین علائم سرطان حنجره و گلو

در مدیریت و درمان اختلال بلع در سرطان گلو، پس از انجام درمان‌های پزشکی، درمان اختلال بلع با محوریت حفظ ایمنی بیمار انجام خواهد شد. درمان پس از بررسی نقایص فیزیولوژی و ساختاری بلع بیمار تنظیم می‌شود. وابسته به مشکلات بیمار، تعبیه پروتز، اصلاح حرکت، درمان‌های حسی، درمان بایوفیدبک، درمان تسهیل حس عمقی برای این بیماران پرکابرد است. لازم به ذکر است که استفاده از درمان الکتروتراپی برای درمان اختلال بلع در این بیماران ممکن است منجر به رشد مجدد بافت توده و تومور شده و اندیکاسیون ندارد.

نتیجه گیری

سرطان گلو یکی از سرطان‌های رایج سر و گردن می باشد. به طور شایع علت اصلی ایجاد این سرطان گلو مصرف دخانیات و مصرف بیش از اندازه مشروبات الکی می باشد. اولین علائم سرطان حنجره یا سرطان گلو تغییرات صدای‌ افراد می باشد. علاوه بر تغییرات صدا در این بیماران، ممکن است با گذشت زمان علائم اختلال بلع نیز دیده شود. سن ابتلا به سرطان گلو متغییر می‌باشد و ممکن است در هر سنی اتفاق بیافتد ولی غالبا در سنین بالاتر رخ می‌دهد.

با توجه به جایگاه سرطان گلو بیماران ممکن است طیف وسیعی از علائم  مشکلات تنفسی،  سختی در صحبت کردن و اختلال بلع را نشان دهند. در بیماران با سرطان گلو مراجعه زود هنگام به متخصص گوش و حلق و بینی جهت انجام اقدامات درمانی دارای اهمیت بیشتری می‌باشد.  در صورتیکه بعد از اقدامات درمانی پزشکی و یا جراحی بیمار دچار علائم اختلال بلع شد باید در اولین فرصت به متخصص بلع درمانی/ گفتاردرمانی مراجعه کند.