کام نرم چیست؟ و چگونه در حین بلع، گفتار و تنفس فعال است؟

کام نرم قسمت ماهیچه ای سقف دهان را تشکیل می دهد و پشت کام سخت قرار دارد که قسمت استخوانی سقف دهان است. نرم کام و سخت کام سقف دهان را تشکیل می دهند. نرم کام در قسمت خلفی حفره دهان و پشت سخت کام قرار دارد. در انتهای کام نرم زبان کوچک قرار دارد که از دهان نیز قابل مشاهده است. کام نرم حفره دهان را از حفره بینی جدا می کند.
کام نرم شامل ماهیچه و بافت هایی است که آن را متحرک و انعطاف پذیر می کند. کاربرد نرم کام این است که حفره بینی را در حین خوردن و آشامیدن می‌پوشاند. وقتی چیزی را می خوریم یا می مکیم کام نرم کاملا حفره بینی را از حفره حلق جدا می کند و از ورود مواد غذایی به حفره بینی جلوگیری می کند.   
کام نرم در حین بلعیدن دو کار اصلی بر عهده دارد. اول در همکاری با ریشه زبان از انتقال لقمه نارس (لقمه ای که کامل جویده شده و آماده شده انتقال در حفره دهان نیست) به حفره حلق جلوگیری کرده و مانع از آسپیراسیون پیش از بلع ماده غذایی می‌شود. دومین کاربرد کام نرم در حین بلع کمک به عضلات تنگ کننده حلقی برای وارد ساختن فشار حداکثری به لقمه غذا برای ورود به مری است. کاربرد کام نرم در تکمیل افزایش فشار مثبت حین بلع حلقی ثابت شده است. از دیگر موارد کاربرد کام نرم در عمل بلعیدن ایجاد انسداد برای جلوگیری از بازگشت مواد غذایی به حفره بینی در حین بلع حلقی است. این عمل برای جلوگیری از ایجاد عفونت در حفره بینی و سینوس‌ها ضروری است.
کام نرم در عملکرد گفتاری انسان هم تاثیر شگفت انگیزی دارد. کاربرد کام نرم در حین گفتار تنظیم فشار هوایی دهانی و فشار هوای بینی برای کمک به ایجاد کیفیت صوت و گفتار طبیعی است. در برخی از حروف مانند "م" و "ن" هوا وارد حفره بینی شده و در مابقی حرف ها با انسداد حفره بینی توسط کام نرم فشار هوای دهانی افزایش می‌یابد. این عملکرد به تنظیم تشدید یا رزونانس صدا در حفره دهان و بینی انسان کمک می‌کند. در صورت آسیب به ساختار یا عملکرد کام نرم بی کفایتی کامی-حلقی  ایجاد شده و باعث خروج هوایی بیش از حد از بینی و یا انسداد هوا در دهان می‌شود. گفتار تو دماغی مثالی از نقص در عملکرد صحیح کام نرم در حین گفتار است.

کاربرد نرم کام

کام نرم برای ساختار دهان و چندین عملکرد دیگر مهم به شمار می رود این عملکردها شامل:

صحبت کردن:

حرف زدن یک فرآیند بسیار پیچیده است که زبان، لب ها و کام را درگیر می کند. این ساختارها گفتار را با هدایت جریان هوا در دهان و ایجاد صداها و کلمات شکل می دهند. وقتی که شخصی شکاف کام یا دیگر نقص های ساختاری کام مثل افتادگی نرم کام دارد، جریان هوایی که در تولید گفتار نقش دارد می تواند از حفره بینی خارج شود و کیفیت گفتار فرد را تحت تاثیر قرار دهد. گفتار این افراد به اصطلاح توی دماغی یا ضعیف می شود و ممکن است نتوانند بعضی صداها را تولید کنند. در نتیجه کاربرد نرم کام در کیفیت صحبت کردن ما غیر قابل انکار است.

بلع:

وقتی که افراد چیزی می خورند غذا و مایعات را از دهان به لوله ای که مری نامیده می شود، هدایت می کنند تا به معده برسد. در جریان بلعیدن بیش از 30 عضله و عصب با یکدیگر کار می کنند تا با همکاری یکدیگر غذا را به سمت معده هدایت کنند و از ورود آنها به بینی و ریه جلوگیری کنند. در حین بلع و به هنگام قورت دادن عضلات بالا برنده کام نرم؛ نرم کام را به سمت بالا می کشند تا مسیر هوایی بسته شود و از نفوذ مواد به بینی جلوگیری بعمل آید.

تنفس:

کام نرم حفره دهان و بینی را از یکدیگر جدا می کند و مانند یک سد بین مسیر گوارشی و مسیر هوایی عمل می کند. این عملکرد به افراد اجازه می دهد که همزمان بخورند و نفس بکشند. اگرچه برخی از افراد قادر به بلعیدن و نفس کشیدن همزمان نیستند.

اختلالات کام نرم چیست؟ چه بیماری هایی باعث اختلال در عملکرد کام نرم می شوند؟

در بعضی شرایط که کام نرم تحت تاثیر قرار می گیرد فرد ممکن است مشکلات و دشواری هایی را در صحبت کردن، بلعیدن، نفس کشیدن و حتی شنیدن تجربه کند. در زیر به تعدادی از مشکلاتی که می تواند ساختار و عملکرد کام نرم را تحت تاثیر قرار دهد اشاره می شود:
•    شکاف کام نرم: به صورت مادرزادی و یا پس از تولد توسط آسیب‌های فیزیکی ایجاد می‌شود.
•    دیسپلازی عضله کام نرم
•    بد شکل بودن ستون فقرات گردنی
•    مشکلات لوزه‌ها
•    تومور‌ها و درمان‌ آن‌ها.
•    سکته مغزی
•    بیماری‌های پیش رونده مغز و اعصاب نظیر ای ال اس
•    بیماری‌‌های عضلانی نظیر مایوپاتی

التهاب کام نرم در چه مواردی اتفاق می‌افتد؟

التهاب کام نرم در جراحی‌های ناحیه سر و گردن و آلودگی‌های عفونی ویروسی و باکتریایی مانند آنفولانزا اتفاق می‌افتد. التهاب کام نرم منجر به تغییر کیفیت صدا و دردناک شدن بلع افراد و در مواردی منجر به افتادگی نرم کام می‌شود. بی کفایتی کامی- حلقی یکی از عوارض التهاب کام نرم است. همچنین بروز التهاب کام نرم در اثر ترمیم‌های دندانپزشکی و برخی از تزریق‌ها نظیر تزریق سم بوتولیسم و استنشاق برخی از گازها ممکن است. افتادگی نرم کام منجر به بروز مشکلات شدید گفتاری (افت وضوح گفتاری) و مشکل بلع متوسط در بیماران مبتلا می‌شود.

درمان اختلالات عملکردی کام نرم چگونه است؟/ تقویت نرم کام با گفتاردرمانی

درمان مشکلات ساختاری کام نرم با اقدامات دارویی و جراحی پزشکی است. تعبیه پروتز‌ها، جراحی ترمیمی شکاف و درمان‌های دارویی برای کنترل عفونت و التهاب کام نرم از جمله اقدامات پزشکی است. تقویت نرم کام با گفتار درمانی مجموعه اقداماتی برای بهبود عملکرد عضله و عصب و به کارگرفتن عضله نرم‌کام حین گفتار و بلع است. درمان استفاده از صداهای رفلکسی و تمرین درمانی از جمله مهمترین اقدامان درمانی برای تقویت نرم کام با گفتاردرمانی است. در سال‌های اخیر درمان الکتروتراپی با استفاده از تحریکات ضعیف سوزنی هم برای بهبود عملکرد کام نرم مورد استفاده بوده است.

نتیجه گیری

کام نرم یکی از مهمترین ساختارها در رابطه با عملکر بلع و گفتار است. با درگیر شدن این عضله ممکن است فلجی، افتادگی نرم کام، التهاب کام نرم و سایر مشکلات توسط بیماری‌های مختلف ایجاد می‌گردد. با درگیر شدن عضله کام نرم، بلع و گفتار بیمار متاثر از بسته نشدن دریچه بینی به حلق درگیر می‌شود. پس از بررسی پزشک متخصص گوش، حلق و بینی و انجام اقدامات پزشکی ممکن است نیاز به انجام مداخلات توانبخشی نظیر گفتاردرمانی باشد. گفتاردرمانی برای اصلاح گفتار و بلع بیمار از طریق تمرین درمانی و به کارگیری عضله نرم کام وارد عمل می‌شود. ممنون که تا انتهای این مقاله همراه ما بودید. برای کسب اطلاعات بیشتر لطفا با متخصصین ما در گروه ایران مد اس ال پی همراه باشید.