آپراکسی گفتاری دوران کودکی چیست؟

آپراکسی گفتاری دوران کودکی اختلالی است که باعث می‌شود کودک بدون داشتن نقایص ساختاری، ضعف عضلانی یا مشکلات شناختی و درکی در تولید گفتار دچار مشکل شود. کودکی که دچار آپراکسی گفتاری است توانایی بیان آنچه می‌خواهد به زبان بیاورد را ندارد. این مشکل به علت ناتوانی مغز در طراحی و هماهنگی حرکت موثر عضلات جهت تولید هجاها و کلمات ایجاد می‌شود. در نتیجه این کودکان علی رغم مهارت‌های درکی و شناختی بالا و تلاش‌های مداوم برای صحبت کردن با شکست مواجه می‌شوند. آپراکسی گفتاری دوران کودکی به دو نوع مادرزادی و اکتسابی تقسیم می‌شود. آپراکسی گفتاری اکتسابی بعد از تولد کودک رخ می‌دهد و شایع نیست . علت آپراکسی گفتاری اکتسابی اغلب مواردی نظیر ضربه به سر، تشنج و به طور کلی آسیب به بخش‌های گفتاری مغز است.

آپراکسی گفتاری دوران رشد چه نشانه‌هایی دارد؟

علائم آپراکسی گفتاری دوران رشد در همه افراد یکسان نیست. شدت آپراکسی از خفیف تا شدید متغیر است. در مواردی که آپراکسی گفتاری دوران کودکی شدید باشد، کودک قادر به تولید صداها و کلمات نیست اما در موارد خفیف وضوح گفتاری کودک تحت تاثیر قرار می‌گیرد، اما کودک توانایی برقرای ارتباط کلامی را دارد. نشانه‌های آپراکسی با توجه به نوع و شدت آن از کودکی به کودک دیگر تفاوت دارد. مهم‌ترین نشانه‌های آپراکسی گفتاری دوران رشد که نیازمند ارزیابی دقیق است شامل موارد زیر می‌شود:

• تاخیر در بیان اولین کلمات
• تنوع صداسازی بسیار کم
• آهنگ کلامی نامناسب
• معمولا با افزایش طول و پیچیدگی کلمات و جملات خطاهای گفتاری کودک بیش‌تر می‌شود.
• وضوح گفتاری پایین
• خزانه واژگانی محدود
• خطاهای گفتاری بی ثبات (کودک هر دفعه کلمه مد نظر را به شکلی متفاوت تولید می‌کند)
• خطا در تولید واکه‌ها
• مشکل در تقلید کلمات و عبارات
• تلاش زیاد برای صداسازی یا تلاش برای قرارگیری زبان، فک و لب‌ها در موقعیت تولیدی صحیح (کورمال کردن برای پیدا کردن جایگاه و شیوه درست تولید)
• کودک به خوبی معنی جمله های شما را متوجه می شود اما به وضوح در پاسخ دادن مشکل دارد.

لازم به ذکر است علائم ذکر شده ممکن است در سایر اختلالات زبانی و گفتاری نیز دیده شوند. بنابراین به شما توصیه می‌کنیم در صورت مشاهده علائم فوق در کودک خود با یک آسیب شناس گفتار و زبان متخصص در حیطه کودکان مشورت نمایید.

علت آپراکسی در دوران کودکی چیست؟

علت آپراکسی دوران کودکی در بیش‌تر موارد شناخته شده نیست. طبق مطالعات انجام شده داشتن سابقه خانوادگی آپراکسی و زمینه ژنتیکی ریسک وقوع آپراکسی مادرزادی را افزایش می‌دهد. آسیب‌های مغزی قبل، حین یا بعد از تولد نیز می‌توانند منجر به اختلالات گفتار و زبان و همین‌طور آپراکسی گفتاری شوند. گاهی آپراکسی دوران رشد در کنار سایر اختلالات رشدی اتفاق می‌افتد. به عنوان مثال اوتیسم و آپراکسی گفتاری دو اختلالی هستند که همپوشانی زیادی با هم دارند. تشخیص آپراکسی در این مواقع بسیار چالش برانگیز است و باید با دقت بالاتری صورت گیرد.

تشخیص آپراکسی گفتاری بر عهده چه کسی است؟

آپراکسی گفتاری دوران کودکی توسط گفتاردرمان تشخیص داده می‌شود. آسیب شناس گفتار و زبان متخصص در حیطه کودکان ابتدا تاریخچه پزشکی کودک را بررسی می‌کند. بعد از آن، درمانگر ارزیابی بالینی کودک را آغاز می‌کند. روش ارزیابی هر کودک منحصر به فرد بوده و بر اساس ویژگی‌های رفتاری، میزان همکاری و سن کودک انتخاب می‌شود. گاهی درمانگر برای تایید آپراکسی کودکی از تست‌های تشخیصی تکمیلی متناسب با شرایط کودک بهره می‌گیرد. تشخیص صحیح و به موقع آپراکسی دوران رشد از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. چراکه تشخیص اشتباه مسیر درمان را تغییر می‌دهد و کودک زمان طلایی درمان را از دست می‌دهد.

درمان آپراکسی گفتار کودک چگونه است؟

امروزه بهترین و موثرترین روش درمان آپراکسی گفتاری رشدی در سراسر دنیا، گفتاردرمانی است. آپراکسی به عنوان مشکل در طرح‌ریزی و هماهنگی حرکتی عضلات جهت تولید صداهای گفتاری و کلمات تعریف می‌شود. در نتیجه مغز این کودکان نیازمند برنامه ریزی کارآمد جهت ایجاد هماهنگی عضلات گفتاری (عضلات فک، زبان و لبها) است. این کار با انجام تمرینات تخصصی گفتاردرمانی امکان پذیر است. گفتاردرمان با کمک تمرینات و تکنیک‌های درمانی مناسب مهارت طرح ریزی، نظم‌ دهی و حرکات متوالی عضلات جهت تولید صداها را ارتقا میدهند و به بهبودی یا رفع این اختلال کمک چشمگیری می‌کنند. در پروسه درمان گفتاردرمان همواره با خانواده کودک در تعامل است چراکه خانواده بخش مهمی از مسئولیت درمان را بر عهده دارد. آسیب شناس گفتار و زبان باید تمرینات را هر جلسه به خانواده آموزش دهد و از صحت اجرای آن اطمینان حاصل نماید تا درمان موثر واقع شود.

سخن آخر

آپراکسی گفتاری دوران کودکی چیست؟ آپراکسی دوران کودکی نوعی اختلال پیچیده است که باعث می‌شود گفتار فرد در غیاب نقص عضلانی، ساختاری یا سایر بیماری‌های زمینه‌ای دچار مشکل شود. علت دقیق این اختلال هنوز مشخص نیست. آپراکسی دوران کودکی در مهم‌ترین سال‌های رشدی کودک رخ می‌دهد و به همین دلیل می‌تواند روند رشد کودک را با چالش مواجه کند. از مهم‌ترین پیامدهای این اختلال می‌توان به آسیب‌های ارتباطی، عاطفی و اجتماعی آن اشاره کرد. به همین علت درمان به موقع و مناسب جهت بهبودی این عارضه و جلوگیری از آسیب‌های احتمالی بعدی از اهمیت زیادی برخوردار است. ارزیابی و درمان آپراکسی گفتاری در حیطه کاری گفتاردرمان‌ها قرار دارد. تجربه و دانش درمانگر در تشخیص به موقع و طراحی درمان موثر نقش زیادی دارد. امیدواریم اطلاعاتی که در این مقاله برای شما فراهم کرده‌ایم مفید واقع شده باشد. از این‌که تا انتهای مقاله با ما همراه بودید سپاسگزاریم.

سوالات متداول

آیا آپراکسی گفتاری خود به خود بهبود میابد؟

احتمال بهبودی خود به خود آپراکسی گفتار بسیار کم است. معمولا با گذشت زمان نه تنها این اختلال به خودی خود بهتر نمی‌شود بلکه درمان آن سخت تر شده و ابعاد رشدی کودک را تحت تاثیر قرار می‌دهد. بنابراین توصیه ما به شما این است که این اختلال گفتاری را جدی بگیرید و جهت درمان آن هرچه سریع‌تر اقدام کنید.

درمان آپراکسی گفتاری دوران کودکی چند جلسه طول می‌کشد؟

تعداد جلسات درمان و طول درمان به شدت و نوع آپراکسی و همین‌طور ویژگی‌ها فردی کودک بستگی دارد. تعیین تعداد جلسات درمان بر عهده گفتاردرمان است. به طور میانگین درمانگران سه تا پنج جلسه درمانی در طول هفته را توصیه می‌کنند اما این مسئله برای هر کودک می‌تواند متفاوت باشد.

منبع: وبسایتwww.verywellhealth.com