پرخوری عصبی یا بولیمیا چیست؟ {نکاتی که باید در مورد آن بدانید}

پرخوری عصبی یا بولیمیا زیرمجموعه اختلالات تغذیه‌ای است که جنبه‌های مختلفی از زندگی فرد را تحت تاثیر قرار می‌دهد. بولیمیا با میل به خوردن غذای زیاد شروع می‌شود و بعد از مدتی فرد دیگر نمی‌تواند روند خوردن غذا را متوقف کند. این بیماری ناخوشایند دارای دو فاز است. در فاز اول بیمار در مدت زمان کمی بیش از حد نیاز غذا می‌خورد و در مرحله دوم فرد دچار احساس منفی و عذاب وجدان شده و سعی می‌کند با اقداماتی چون استفراغ کردن، استفاده از داروهای ملین، ورزش سخت و سنگین یا رژیم خیلی سخت و غیراصولی کالری دریافتی بدن را دفع کند. این اختلال ممکن است در سنین مختلف اتفاق بیفتد اما معمولا در سنین جوانی و اوایل میانسالی شایع‌تر است. این اختلال روانی مشکلات زیادی در سلامت جسمانی و عملکرد روحی و روانی فرد ایجاد می‌کند و باید فورا جهت درمان آن اقدامات لازم صورت گیرد.

 
مهم‌ترین علائم بولیمیا که باید نسبت به آن آگاه باشید

پرخوری عصبی یا بولیمیا با سایر اختلالات خوردن متفاوت است. این اختلال ریشه در اعصاب دارد و با شدت یافتن احساس غم و اندوه یا عصبانیت فرد شروع به خوردن بی رویه غذا می‌کند. از رایج‌ترین علائم بولیمیا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
احساس پشیمانی وعذاب وجدان بعد از خوردن غذا
ترس از چاقی و دریافت کالری اضافی
استفراغ تعمدی 
استفاده از داروهای ملین و روان کننده روده جهت کاهش وزن 
عدم کنترل در خوردن غذا و پرخوری
اعتماد به نفس کم و نارضایتی از اندام 
ورزش شدید آسیب زننده برای کاهش وزن
استفاده مکرر از قرص‌های لاغری

عوارض پرخوری عصبی چیست؟

پرخوری عصبی یا بولیمیا طیف گسترده‌ای از آسیب‌های فیزیولوژیکی را برای افراد مختلف ایجاد می‌کند. عوارض پرخوری عصبی بر حسب شدت اختلال، مدت زمان شروع و ویژگی‌های فردی متفاوت است. شایع‌ترین عوارض پرخوری عصبی عبارت است از:
افزایش فشار وریدهای شکمی
التهاب پانکراس و اختلال غدد درون ریز
برهم خوردن سطح الکترولیت‌ها 
از دست دادن آب بدن (کم آبی) 
اختلالات گوارشی مانند زخم معده، نفخ معده و یبوست شدید
رفلاکس مزمن اسید معده: رفلاکس مزمن هنگامی اتفاق می‌افتد که مکانیسم‌هایی که از ورود محتویات معده به مری جلوگیری می‌کنند دچار اختلال شوند. تلاش برای بالا آوردن غذا بر عملکرد دریچه‌های مری و معده تاثیر منفی گذاشته و احتمال ابتلا به رفلاکس را افزایش می‌دهد. جهت کسب اطلاعات بیش‌تر در مورد رفلاکس اسید معده و عوارض آن، می‌توانید به مقاله اختلال بلع حاصل از برگشت اسید معده در سایت مراجعه کنید.
آسیب به حنجره و تارهای صوتی
التهاب ناحیه گلو
آسیب به پوست به علت کم آبی (پوست تیره و خشک)
بروز بیماری‌های قلبی و عروقی : استفراغ بیش از حد با گذشت زمان سبب دفع مواد مغذی و معدنی موجود در غذا شده و باعث تغییر ریتم ضربان قلب و مشکلات عروقی می‌شود. 
اختلال بلع ناشی از استفراغ‌های عمدی مکرر( اسید معده همراه غذا در طولانی مدت باعث آسیب دیواره مری و فضای حلق شده و دشواری‌هایی را در فاز حلقی و مروی بلع ایجاد می‌کند)
مشکلات دهان، دندان و لثه ناشی از تماس اسید معده حاصل از بالا آوردن غذا با فضای حفره دهان
شدت گرفتن مشکلات روحی، بالا رفتن سطح استرس، گوشه گیری و آسیب به خود
قاعدگی نامنظم و مشکلات بارداری

علل پرخوری عصبی کدامند؟

علل پرخوری عصبی یا بولیمیا به طور دقیق شناخته نشده است. تحقیقاتی که تا کنون در این حیطه انجام شده نشان داده متغیرهایی چون زمینه ژنتیکی و سابقه خانوادگی، مشکلات روانی و عاطفی مانند افسردگی و گرفتن رژیم‌های غیراصولی که سبب کاهش وزن سریع می‌شوند احتمال ابتلای فرد به پرخوری عصبی یا بولیمیا را افزایش می‌دهند. از دیگر علل پرخوری عصبی می‌توان به مسائلی نظیر فشارهای اجتماعی زیاد، تاثیر همسالان، تبلیغات دنیای مجازی، عوامل شخصیتی چون اعتماد به نفس پایین و کمال گرایی شدید اشاره کرد. شیوع این اختلال در خانم‌ها بیش‌تر از آقایان است و یکی از عوامل آن حساسیت بالای خانم‌ها در رابطه با تناسب اندام است که گاهی به وسواس فکری تبدیل می‌شود.

نحوه تشخیص بولیمیا چگونه است؟

تشخیص بولیمیا بر عهده پزشک و روانشناس است. راه‌های تشخیص بولیمیا متفاوت است و بر مبنای شدت اختلال و ویژگی‌های فردی بیمار توسط پزشک و مشاور انتخاب می‌شود. در بیش‌تر موارد تشخیص بولیمیا با تاریخچه گیری دقیق آغاز می‌گردد و پس از معاینه بالینی جامع در صورت نیاز تست‌های تخصصی‌تر مانند تست روانشناختی، آزمایش خون و ادرار از بیمار گرفته می‌شود.

درمان پرخوری عصبی از چه طریقی ممکن است؟

با توجه به پیچیدگی بیماری پرخوری عصبی یا بولیمیا بدیهی است که درمان آن زمان بر و چندوجهی باشد. بخشی از روند درمان معطوف به بعد روانی و عاطفی فرد است که با اقداماتی نظیر مشاوره و روان درمانی بهبود می‌یابد. روان درمانی در گام اول به بیمار کمک می‌کند این اختلال را بهتر بشناسد و آن را بپذیرد و سپس با ریشه یابی این اختلال، راه حل‌های مناسب در اختیار بیمار می‌گذارد. بخش دیگر روال دارودرمانی است که برای تثبیت خلق و خو (داروهای ضد افسردگی)، کنترل غذا خوردن و کاهش عوارض پرخوری عصبی یا بولیمیا تجویز می‌شود. دارودرمانی باید حتما زیر نظر پزشک باشد و باید از مصرف خودسرانه آن شدیدا اجتناب شود. آموزش روش‌های تغذیه سالم و صحیح زیر نظر متخصص تغذیه از دیگر روش‌های درمان پرخوری عصبی است که مکمل روال روان درمانی و دارودرمانی است. لازم به ذکر است خانواده بیمار نقش مهمی در روند درمان و کمک به بهبود این اختلال ایفا می‌کنند و درمانگر با آموزش خانواده و ارائه مشاورات لازم از آن‌ها در امر درمان کمک می‌گیرد. مدت زمان درمان پرخوری عصبی یا بولیمیا به ویژگی‌های شخصیتی بیمار و مدت زمان شروع بیماری وابسته است. هرچه درمان پرخوری عصبی سریع‌تر آغاز شود نتیجه موثرتری خواهد داشت.

راه‌های پیشگیری از پرخوری عصبی

برای پیشگیری از پرخوری عصبی می‌توانید تغییراتی در سبک زندگی خود اعمال کنید و زندگی سالم‌تری در پیش بگیرید. از جمله این اقدامات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
کاهش وزن زیر نظر متخصص تغذیه و به روش و مقدار اصولی و علمی
افزایش اعتماد به نفس خود و کنترل اضطراب 
کمک گرفتن از مشاور جهت کنترل خشم و استرس
خوردن وعده‌های غذایی مشخص و منظم در طول روز

سخن پایانی

پرخوری عصبی یا بولیمیا نوعی اختلال روانشناختی است که با رفتارهای غیرطبیعی شامل غذاخوردن افراطی و استفاده از روش‌های جبرانی آسیب‌رسان برای جلوگیری از افزایش وزن شناخته می‌شود. فرد برای رهایی از وسواس فکری اضافه وزن و خوردن غذای زیاد به رفتارهای جبرانی مانند استفراغ عمدی، ورزش شدید خودسرانه و خوردن داروهای اسهال آور روی می‌آورد. این اقدامات بر سلامت روانی و فیزیکی بیمار تاثیرات منفی زیادی می‌گذارد و کیفیت زندگی فرد را پایین می آورد.

علاوه بر آن پرخوری عصبی یا بولیمیا و رفتارهای جبرانی مخرب آن در دراز مدت می‌تواند به شکل غیر مستقیم سبب ایجاد مشکلات بلع شود. پرخوری عصبی یا بولیمیا قابل درمان است. درمان پرخوری عصبی نیازمند رویکرد چند رشته‌ای و کارتیمی است چرا که این اختلال ابعاد مختلف سلامت را با مشکل مواجه می‌کند. اگر شما یا یکی از نزدیکانتان به این اختلال مبتلا شدید پیشنهاد ما به شما این است هر چه سریع‌تر جهت درمان آن اقدام نمایید تا از عواقب احتمالی بعدی تا حد امکان جلوگیری کنید. از اینکه تا انتهای مقاله همراه ما بودید سپاس‌گزاریم. چنانچه در رابطه با موضوع پرخوری عصبی یا بولیمیا سوالی دارید می‌توانید در قسمت انتهایی مقاله آن را مطرح کنید.

سوالات متداول شما

آیا پرخوری عصبی یا بولیمیا بر مغز تاثیر می‌گذارد؟

بله بعضی تحقیقات نشان می‌دهد که پرخوری عصبی یا بولیمیا بر نحوه ترشح هورمون‌های مغزی تاثیر می‌گذارد. علاوه بر این سو تغذیه ناشی از این اختلال بر عملکرد مغز تاثیرات منفی خواهد داشت.

چرا پرخوری عصبی در برخی افراد ایجاد می‌شود؟

شاید بتوان گفت مهم ترین علل پرخوری عصبی مسائل فرهنگی اجتماعی زمینه‌ای در هر جامعه در رابطه با ارزش گذاری نسبت به وزن و تناسب و زیبایی اندام است. همچنین زمینه‌های ژنتیکی در بروز پرخوری عصبی یا بولیمیا نیز موثر است.