ورم لوزه چیست؟
یکی از اصلیترین بخشهای سیستم لنفاوی بدن، لوزههای کامی هستند که در دو طرف حلق قرار گرفتهاند و قسمتی از سیستم دفاعی بدن را تشکیل میدهند. لوزهها دو توده بافت نرم هستند که در جلوگیری از عفونت بدن نقش مهمی دارند و با تولید گلبولهای سفید با عوامل بیماری زایی که وارد بدن میشوند، مقابله میکنند. زمانی که لوزهها خود درگیرعفونت یا سایر بیماریها شوند ممکن است ملتهب شده و ورم لوزه رخ دهد. التهاب لوزه معمولا با قرمزی رنگ لوزهها همراه است و بعد از بهبود آن، رنگ لوزهها به حالت قبل بازمیگردد. ورم لوزهها ممکن است به قدری باشد که تنفس را برای بیمار دشوار نماید و همچنین منجر به بلع دردناک (آدینوفاژی) و مشکلات بلع شود. لذا تشخیص زودهنگام علت التهاب و قرمزی رنگ لوزهها و درمان به موقع، در کاهش عوارض ناراحت کننده آن برای بیمار از اهمیت زیادی برخوردار است.
التهاب لوزه چه نشانههایی دارد؟
نشانههای التهاب لوزه معمولا به شکل ناگهانی بروز مییابند و معمولا این علائم با گذشت چند روز بهبود مییابند که در غیر این صورت باید فورا به پزشک مراجعه شود. شایعترین علائم التهاب لوزه شامل موارد زیر است:
- احساس درد هنگام قورت دادن غذا یا آب دهان
- قرمزی رنگ لوزهها
- بوی بد و ناخوشایند دهان
- تب بالا
- گلو درد شدید
- احساس درد در ناحیه گوش
- گرفتگی و تغییر صدا
- درد در ناحیه فک و گردن
- کاهش اشتها
- لرز
- ظهور لکههای سفید یا زرد رنگ روی لوزهها
- تغییر اندازه لوزهها
عوامل ایجاد التهاب لوزه را بشناسید!
ویروسها و باکتریها از اصلیترین عوامل التهاب لوزه هستند. ویروسهایی مانند ویروس سرماخوردگی، آدنوویروس، هرپس سیمپلکس، هپاتیت A ، ایدز و ویروس اپشتین بار باعث تورم لوزه میشوند. معمولا التهاب لوزه با منشا ویروسی مخصوصا ویروس سرماخوردگی با علائمی چون گرفتگی بینی و سرفه همراه است. انواع مختلفی از باکتریها میتوانند باعث ورم لوزه شوند که باکتری استرپتوکوک در راس آنها است. التهاب لوزه باکتریایی معمولا در سنین پنج تا پانزده سال رایجتر است. درمان این نوع التهاب به واسطه داروهای آنتی بیوتیک صورت میگیرد. پزشک برای تشخیص این اختلال بعد از معاینه بیمار و بررسی تاریخچه پزشکی ممکن است با برداشتن نمونه از پشت گلوی بیمار تست کشت انجام دهد تا عامل عفونت مشخص شود.
معرفی انواع ورم لوزه
التهاب لوزه ممکن است حاد، مزمن یا عود کننده باشد. التهاب حاد لوزه رایجترین نوع التهاب است که بیشتر افراد در طول زندگی به آن مبتلا میشوند. این التهاب بین هفت تا ده روز به طول میانجامد و در این مدت علائم آن بهبود مییابد. اگر علائم التهاب بیش از ده روز ادامه دار شود در گروه التهاب مزمن قرار میگیرد. این نوع التهاب اغلب با گلودرد شدید و بوی ناخوشایند دهان همراه است و ممکن است باعث ایجاد سنگ لوزه نیز شود. سنگ لوزه تودههای کوچکی هستند که بر روی سطح لوزهها ایجاد میشوند. این تودهها در اثر تجمع مواد غذایی، سلولهای مرده یا باکتریها در حفرههای لوزه به وجود میآیند. اگر التهاب لوزه چندین بار در طول سال تکرار شود به آن التهاب لوزه عود کننده گفته میشود و ممکن است پزشک برای درمان آن جراحی لوزهها را به بیمار توصیه کند.
عفونت دستگاه تنفس فوقانی چیست و چگونه به ورم لوزهها مرتبط است؟
سیستم تنفسی انسان شامل دو بخش دستگاه تنفس فوقانی و تحتانی است و وظیفه تامین اکسیژن بدن را بر عهده دارد. دستگاه تنفس فوقانی از بینی، حفره بینی و گلو تشکیل شده و سیستم تنفسی تحتانی شامل نای و ریه است. ورود هرگونه عامل عفونی و پاتوژن به سیستم تنفس فوقانی و ایجاد عفونت در حفره بینی، سینوسها و گلو منجر به عفونت دستگاه تنفس فوقانی شده و معمولا با التهاب لوزه، آبریزش بینی، سرفه، تب و گلودرد همراه است. عفونتهای تنفسی امکان دارد خفیف یا شدید باشند و درهر سنی رخ دهند. اگرچه عفونت دستگاه تنفس فوقانی در کودکان و بزرگسالان رایج است اما عفونتهای مکرر نشانه ضعف سیستم ایمنی فرد بوده و نیاز به یک معاینه تشخیصی دقیق دارد. عفونت دستگاه تنفسی فوقانی و التهاب لوزه مشکلات مجزایی هستند که میتوانند به طور همزمان در یک بیمار وجود داشته باشند. همچنین این دو مشکل میتوانند عامل ایجاد دیگری باشند.
علت ایجاد آدینوفاژی یا بلع دردناک چیست؟
آدینوفاژی اصطلاح پزشکی است که به بلع دردناک گفته میشود. احساس درد هنگام بلع ممکن است در ناحیه دهان، گلو و مری وجود داشته باشد. آدینوفاژی ممکن است به تنهایی رخ دهد یا گاهی نشانهای از دیسفاژی و اختلال بلع باشد. در هر صورت آدینوفاژی برای بیمار وضعیتی بسیار آزاردهنده است و لذت خوردن و آشامیدن را از فرد سلب میکند. از شایعترین عوامل ایجاد آدینوفاژی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- عفونت مری
- ریفلاکس معده
- عفونت و التهاب لوزه
- آسیب به ناحیه گلو
- پرتودرمانی
- سرطان
اگر چه آدینوفاژی بسیار ناخوشایند است اما در بیشتر موارد موقتی است. مخصوصا زمانی که به دلایلی چون سرماخوردگی و التهاب لوزه ایجاد شده باشد و به سرعت بهبود مییابد. در صورتی که آدینوفاژی ادامه یابد بیمار باید حتما معاینه شود تا علت ایجاد آدینوفاژی مشخص گردد.
روشهای درمان ورم لوزه چیست؟
درمان التهاب لوزه بر مبنای نوع و منشا آن متفاوت است. اگر ورم لوزه خفیف باشد معمولا بدون درمان خاص با استراحت و دریافت مایعات کافی و رژیم غذایی مناسب بهبود مییابد. اما اگر التهاب لوزه شدید، مزمن یا عود کننده باشد به درمانهای پزشکی نیاز دارد. پزشک اغلب برای درمان التهاب باکتریایی لوزه از آنتی بیوتیکهایی مثل پنی سیلین استفاده میکند. یکی دیگر از روشهای درمان التهاب لوزه جراحی برداشتن لوزهها است. جراحی برادشتن لوزه معمولا درموارد خاصی که التهاب مزمن یا عود کننده است و عوارض متعددی مانند مشکلات تنفسی برای فرد ایجاد کرده، توصیه میشود. این روش به رفع مشکلات تنفس و دیسفاژی حاصل از التهاب مکرر لوزه کمک میکند.
سخن آخر
التهاب لوزه اکثرا قابل درمان است و مشکل جدی و پایداری برای وضعیت سلامت فرد ایجاد نمیکند. اما باید بدانید که عفونت و التهاب لوزه شدید در صورت عدم درمان ممکن است به سایر بافتها گسترش یابد و عوارضی چون عفونت گوش، مشکلات تنفسی و تب و حتی تشنج درپی داشته باشد. تشخیص التهاب لوزه توسط پزشک و با انجام معاینه فیزیکی دقیق انجام میشود و درمان آن در گروی توجه به علت به وجود آورنده آن است. بنابراین مراجعه به متخصص گوش و حلق و بینی جهت شناسایی علت التهاب لوزه و جلوگیری از عوارض آن مهم است.
یکی از پیامدهای منفی التهاب لوزه احساس درد هنگام بلع و آدینوفاژی است که معمولا با بهبود التهاب برطرف میشود. در صورتی که بعد از بهبود التهاب لوزه، آدینوفاژی رفع نشود بهتر است بیمار جهت بررسی عملکرد بلع توسط آسیب شناس گفتار و زبان و بلع ارزیابی شود. از اینکه تا انتهای مقاله همراه ما بودید سپاسگزاریم. اگر سوالات بیشتری دارد با ما در ارتباط باشید.
سوالات متداول
سوال: تل گیری در بهبود التهاب لوزهها موثر است؟
روش تل گیری روش سنتی و عموما غیر بهداشتی برای خروج تکههای درشت و ریز مواد غذایی گیر کرده در مسیر حلق و درون لوزهها است. طبیعتا گیر کردن مواد غذایی گیر کرده در درون لوزهها به مرور التهاب لوزهها را منجر شده عوارض خاصی را به دنبال خواهد داشت. در صورت خارج کردن بهاشتی مواد غذایی گیره کرده در حفره لوزهها به کاهش احتمال عفونت و التهاب لوزهها میانجامد (لوزهها در ابتدا و دوران کودکی به شکل C هستند که با بزرگ شدن افراد حفره C پر شده و احتمال نفوذ تکههای مواد غذایی در این عضو کاهش مییابد).
سوال: آیا درمان اختلال بلع در بهبود عفونت و التهاب لوزه موثر است؟
درمان اختلال بلع منجر به بهبود تخلیه مواد غذایی از حفره حلق و دهان میشود که این به نوبه خود احتمال ایجاد عفونت در لوزهها را به شدت کاهش میدهد. بهبود عملکرد تغذیه افراد همراه با کاهش احتمال عفونت دستگاه تنفسی فوقانی است که کاهش دهنده احتمال ابتلا به عفونت لوزهها است. مشاورهها و توصیههای گفتاردرمانگر و بلع درمانی از دیگر موارد کمک کننده به کاهش احتمال التهاب و عفونت لوزهها است.
|
اشتراک گذاری:
