بیماری میوزیت چیست؟

 بیماری میوزیت یک توصیف کلی برای التهاب مزمن و پیشرونده عضلات است که در این حالت عضلات ضعیف و حرکات دردناک می شوند. بیماری میوزیت یکی از بیماری های نادر بوده و تشخیص این بیماری ممکن است دشوار باشد. گاهی اوقات علت آن ناشناخته است.
علائم می توانند به سرعت یا به تدریج در طول زمان ظاهر شوند. علائم اولیه ممکن است شامل درد عضلانی، خستگی،  اختلال بلع و مشکل در تنفس باشد. دو نوع الگوی غالب بیماری میوزیت پلی میوزیت و درماتو میوزیت می باشد. در بیماری میوزیت ضعف و ناتوانی عضلات از علائم اصلی می باشد. بنابراین ضعف عضلات باعث افتادن فرد  شده و بلند شدن از روی صندلی و یا بلند شدن بعد از افتادن برای فرد دشوار می گردد. ضعف عضلات در قسمت گردن، دهان و حلق منجر به ایجاد اختلال بلع در این بیماران می شود.

چه چیزی باعث میوزیت می شود؟

 بیماری میوزیت یک بیماری خود ایمنی است که باعث می شود سیستم ایمنی بدن به عضلات حمله کند. بیشتر موارد علت شناخته شده ای ندارند. با این حال، تصور می شود که آسیب و عفونت ممکن است نقش داشته باشد. بنابراین بیماری میوزیت ممکن است ناشی از موارد زیر باشد:
•    مسمومیت دارویی
•    بیماری های خود ایمنی مانند آرتریت روماتوئید و لوپوس
•    ویروس هایی مانند سرماخوردگی، آنفولانزا و HIV

اختلال بلع یا دیسفاژی در بیماری میوزیت چه علائمی دارد؟

 اختلال بلع یا دیسفاژی در بیماری میوزیت یکی از عوارض بالقوه حضور التهاب در عضلات می باشد.  بیماری میوزیت باعث ضعیف شدن ماهیچه های گلو می شود و در نتیجه غذا خوردن را دشوار و گاهی خطرناک می کند. در این بیماری، اختلال بلع یا دیسفاژی می تواند در هر سه فاز فرایند بلع ( فاز دهانی، فاز حلقی و فاز مروی)  رخ دهد.
علائم اختلال بلع یا دیسفاژی می تواند شامل ناتوانی در شروع فرآیند بلع،  بلع دردناک، ترشح مقدار زیاد بزاق، سرفه یا خفگی مداوم در حین بلع، سوزش سر دل مکرر، سرفه شبانه، احساس گیرکردن چیزی در گلو یا قفسه سینه، کاهش وزن و کم آبی بدن، عدم خوردن و آشامیدن و صرف زمان طولانی تر از حد معمول برای اتمام یک وعده غذایی باشد. این علائم می تواند باعث تغذیه نامناسب، خطر ابتلا به آسپیراسیون (ورود مواد غذایی به ریه) و عفونت ریوی ، لذت کمتر از وعده های غذایی و حتی خجالت در موقعیت های اجتماعی شود که می تواند منجر به انزوا و افسردگی شود.
 بطورکلی با بیماری میوزیت، ماهیچه های گلو و راه هوایی فوقانی ممکن است تحت تأثیر قرار گیرند که منجر به اختلال بلع یا دیسفاژی، برگشت مایعات از بینی، آسپیراسیون ( ورود مواد غذایی به ریه) و  گرفتگی یا خشنی صدا می شود. بنابراین اختلال بلع یا دیسفاژی در بیماری میوزیت یکی از اصلی ترین عارضه ها بوده و ممکن است در مراحل اولیه ی بیماری باعث پایین امدن سطح سلامتی و کیفیت زندگی بیمار شود.

اختلال بلع یا دیسفاژی در بیماری میوزیت توسط چه متخصصی تشخیص و درمان می شود؟

گفتار درمانگر در زمینه ی  اختلال بلع یا دیسفاژی در بیماری میوزیت آموزش دیده اند و با استفاده از چند روش قادر به تشخیص  اختلال بلع یا دیسفاژی هستند. ابتدا بیمار را برای بررسی وضعیت صحیح و حرکات دهانی در حین خوردن و آشامیدن و در عین حال به قدرت ماهیچه های درگیر در بلع نگاه می کنند. از این طریق گفتاردرمانگر علائم اختلال بلع یا دیسفاژی را بصورت ارزیابی بالینی به دست می آورد. گفتار درمانگر همچنین ممکن است آزمایش‌هایی مانند بلع باریم اصلاح‌شده را انجام دهند که در آن بیمار غذای حاوی باریم می‌خورد یا می‌نوشد و سپس گفتاردرمانگر فرآیند بلع را بصورت ویدئو مشاهده می کند. همچنین ممکن است برای کمک به تشخیص و تجویز درمان، ارزیابی آندوسکوپی بلع (یک اسکوپ روشن در بینی قرار داده شود و سپس فرایند بلع روی صفحه نمایش داده شود) توسط گفتاردرمانگر انجام شود. پس از تشخیص اختلال بلع یا دیسفاژی، گفتار درمانگر یک برنامه درمانی طراحی می‌کند که شامل اطلاعات مفیدی مانند تمرینات برای کمک به بهبود حرکت عضلات، موقعیت ها و استراتژی هایی برای کمک به ایمن تر و موثرتر کردن بلع است. گفتار درمانگر همچنین ممکن است در مورد بافت ها و قوام مواد غذایی/ آموزش دهند تا رژیم غذایی مناسب برای بلع راحت تر به بیمار ارائه شود.

درمان اختلال بلع یا دیسفاژی در بیماری میوزیت از چه زمانی باید شروع شود؟

اختلال بلع یا دیسفاژی در بیماری میوزیت یک عارضه ی جدی است و در صورتیکه از مراحل اولیه تحت نظر نباشد ممکن است درگیری های ریوی یا عفونت ریوی را همراه داشته باشد. به دلیل پیشرونده بودن ضعف عضلانی در این بیماری، علائم ممکن است بصورت ناگهانی تغییر داشته باشد. در بیماری میوزیت، اختلال بلع یا دیسفاژی ممکن است از مراحل اولیه بیماری بصورت خفیف شروع شود و با گذشت زمان با افزایش ضعف عضلانی ناحیه گلو، اختلال بلع یا دیسفاژی شدیدتر شود. در صورتیکه این اختلال بلع یا دیسفاژی تشخیص داده نشود و از مراحل اولیه ی بیماری به درستی مدیریت نشود، ممکن است عواقب جبران ناپذیری برای بیمار  به همراه داشته باشد.
در بیماری میوزیت با توجه به میزان ضعف عضلانی در ناحیه گلو و شدت اختلال بلع یا دیسفاژی مدیریت نوع تغذیه بیمار متفاوت می باشد. در صورتیکه اختلال بلع یا دیسفاژی شدید باشد و آسپیراسیون وجود داشته باشد، برای بیمار راه های جایگزین مانند NG ( لوله ازبینی) و یا  PEG(لوله از راه معده) انتخاب می شود. بنابراین در بیماری میوزیت نوع تغذیه ی بیمار (از راه دهان،  NGیا PEG) باید از مراحل اولیه ی بیماری توسط گفتاردرمانگر مدیریت  شود. درمان اختلال بلع یا دیسفاژی در بیماری میوزیت به رفع علائم ایجاد شده ناشی از التهاب میوزیت کمک خواهد کرد.

درمان اختلال بلع یا دیسفاژی در بیماران با میوزیت به چه شکلی انجام می شود؟

درمان اختلال بلع یا دیسفاژی در بیماران با میوزیت از مراحل اولیه ی بیماری توسط گفتاردرمانگر شروع می شود . در این قسمت بصورت کلی اقداماتی که  برای درمان اختلال بلع یا دیسفاژی انجام می شود، ارائه می شود.
•    تمرین های  توانبخشی برای تقویت عضلات گلو
•    تحریک عمقی اعصاب حلقی یک برنامه تحریک شدید عضلات دهان و حلق است. این روش با لمس مستقیم نواحی خاص در دهان و گلو، اعصاب جمجمه را تحریک می کند. این امر باعث انقباض ماهیچه های حلقی و زبانی می شود. با گذشت زمان، این امر رفلکس بلع بیمار را تقویت می کند و به بهبود توانایی بلع طولانی مدت کمک می کند.
•    تحریک چشایی و دمایی روشی است که با فشار دادن یک جسم فلزی سرد به پشت گلو برای ایجاد پاسخ بلع انجام می شود. بهبود توانایی بلع عموماً موقتی است.
•    الکتروتراپی با وایتال استیم
•    داروهایی برای کمک به کاهش علائم (در برخی موارد)
•    درمان های بوتاکس
•    کشش گلو با استفاده از آندوسکوپی یا جراحی
•    برش جراحی برخی از عضلات برای امکان بلع بهتر
•    برخی از بیماران ممکن است نیاز به یک لوله تغذیه ( NGیا PEG ) داشته باشند.
انتخاب نوع مدالیته ی درمانی برای درمان اختلال بلع یا دیسفاژی در این بیماران توسط گفتار درمانگر انجام می شود. در صورتیکه اختلال بلع یا دیسفاژی بیمار با تمرینات توانبخشی بهبود پیدا نکند، گفتار درمانگر بیمار را برای انجام  مداخلات درمانی با استفاده از جراحی به متخصصین گوش و حلق و بینی ارجاع می دهد.

نتیجه گیری

اختلال بلع یا دیسفاژی در بیماری میوزیت یکی از عارضه های تهدیدکننده ی زندگی می باشد. از مراحل اولیه ی بیماری میوزیت تغییرات صدا و اختلال بلع یا دیسفاژی شروع می شود.  در این بیماران توجه به علائم اختلال بلع یا دیسفاژی خیلی حائز اهمیت می باشد و در صورتیکه این علائم بصورت زود هنگام تشخیص داده نشود ممکن است آسپیراسیون ( ورود مواد غذایی به ریه) و متعاقب آن عفونت ریوی اتفاق بیافتد. بنابراین این بیماران باید از مراحل اولیه ی بیماری تحت نظر گفتاردرمانگر باشند تا درمان اختلال بلع یا دیسفاژی و مدیریت تغذیه ای بیماران به شکل صحیح انجام شود.

سوالات متداول شما

سوال: درمان اختلال بلع یا دیسفاژی در بیماری میوزیت چقدر طول می‌کشد؟

درمان اختلال بلع ناشی از بیماری میوزیت به نسبت سایر بیماری‌ها زمانبر است. شرایط پیشرونده و حاد بیماری درمان اختلال بلع این بیماران را کند و متفاوت می‌کند. نتیجه گیری از درمان در بسیاری از بیماران وابسته به بیماری ‌های همراه و درصد درگیری حرکات عمومی بیمار است.

سوال: آیا درمان اختلال بلع در بیماری میوزیت با گفتار درمانی بر درمان دارویی و جراحی ارجحیت دارد؟

پاسخ به این سوال نیازمند کسب آگاهی از شرایط عمومی و پزشکی بیمار است. در اغلب بیماران درمان‌های جراحی و دارویی منجر به رفع علائم اختلال بلع بیمار نمی‌شود. اما در بسیاری از مستندات پزشکی به انجام درمان توانبخشی و پزشکی اشاره شده است.