لکنت یک اختلال گفتاری است که آهنگ، ریتم و روانی گفتار را تحت تاثیر قرار میدهد. این اختلال نحوه صحبت کردن نرم و روان شما را با ایجاد مکث بین صحبت، تکرار کلمات و صداها، بیان صداها و آواهای ناخواسته حین حرف زدن، مختل میکند. انواع مختلفی از لکنت وجود دارد اما به صورت کلی لکنت در سه دستهی:
- Developmental stuttering: به این نوع از لکنت، لکنت رشدی گفته میشود. یعنی در زمان کودکی و حین رشد و اکتساب زبان مادری ایجاد میشود. لکنت رشدی ممکن است خیلی زود یعنی از 2 سالگی شروع شود. معمولا بین دو تا هفت سالگی رخ میدهد و در 95 درصد کودکان قبل از چهار سالگی شروع میشود.
- Persistent stuttering: این نوع لکنت همان لکنت دوران کودکی است که تا بزرگسالی ادامه پیدا کرده است و خوب نشده است.
- Acquired stuttering: به این نوع لکنت، لکنت اکتسابی گفته میشود. یعنی فرد دوران رشد را طی کرده است و به دلایلی مانند بیماری یا آسیبهای مغزی دچار لکنت شده است. لکنت یا اختلال گفتاری نورولوژیک در این دسته قرار میگیرد. این نوع لکنت ممکن است در هر سنی از نوجوانی تا پیری در افراد رخ دهد.
اختلال گفتاری نورولوژیک چیست؟
اختلال گفتاری نورولوژیک به هر گونه مشکل در درک و بیان گفتار به علت آسیب به مغز و سیستم عصبی مرکزی گفته میشود. اختلال گفتاری نورولوژیک آسیبهای مختلفی اعم از آفازی، دیزازتری، آپراکسی و لکنت را شامل میشود. به عبارت دیگر اختلال گفتاری نورولوژیک تنها به صورت لکنت خود را نشان نمیدهد بلکه ممکن است به شکلهای مختلفی هم در درک و فهم گفتار و هم در بیان و تلفظ کلمات و جملات خود را نشان دهد.
نشانههای لکنت ناگهانی در بزرگسالان چیست؟
لکنت ناگهانی بزرگسالان معمولا به سه شکل؛ تکرار، کشیده گویی و قفل شدن خود را نشان میدهد. در حالت تکرار فرد بخشی از یک کلمه یا کل کلمه را تکرار میکند. در حالت کشیده گویی فرد هجا و بخشی از کلمه را میکشد و در حالت قفل شدن فرد قادر به حرکت دادن عضلات و اندامهای گفتاری خود نمیباشد و توانایی بیان کلمه را ندارد.
افرادی که لکنت دارند علاوه بر نشانههای گفتاری ممکن است به مرور زمان رفتارهای ثانویه نیز پیدا کنند. مثلا اسپاسم و سفت شدن عضلات صورت و گردن در زمان لکنت، پلک زدن، حرکت دادن قسمتهای دیگر بدن مثل تکان دادن دست و پا، اجتناب از تماس چشمی برقرار کردن با شنونده و تغییر بلندی و زیر و بمی صدا.
علت لکنت زبان ناگهانی در بزرگسالان چیست؟
تا اینجا متوجه شدیم که مهمترین علت لکنت زبان ناگهانی در بزرگسالان عوامل مربوط به سیستم عصبی مرکزی یا در اصطلاح پزشکی علل نورولوژیک است اما تنها علت لکنت زبان ناگهانی در بزرگسالان، آسیبهای مغزی نیست. علت لکنت زبان ناگهانی در بزرگسالان شامل موارد زیر نیز میشود:
- Neurogenic stuttering: شایع ترین علت لکنت زبان ناگهانی در بزرگسالان دلایل نورولوژیک است که به دنبال آسیبهای تروماتیک مثل سکتههای مغزی، ضربه به سر و جراحیهای مغز و اعصاب رخ میدهد. در این گونه موارد ممکن است اختلال گفتاری نورولوژیک چند ساعت و یا مدت طولانی وجود داشته باشد اما اینکه چقدر این اختلال به طول میانجامد مهم نیست بلکه مهم این است که حتما در این زمان یک گفتاردرمانگر فرد دچار آسیب را ببیند و با بررسی شرایط بیمار در مورد انجام یا عدم انجام گفتاردرمانی لکنت بزرگسالان تصمیم بگیرد.
- Drug related stuttering: اختلالات گفتاری ممکن است حاصل عوارض جانبی داروها باشد. اگر علت لکنت زبان ناگهانی در بزرگسالان تاثیر جانبی دارو باشد حتما باید با پزشک در تماس بود و با مشورت ایشان دارو حذف و یا تغییر در دوز مصرفی ایجاد شود.
- Stress related stuttering: استرس و اضطراب میتواند مشکلات جدی برای انسان ایجاد کند و همچنین میتواند به عنوان محرک اختلال گفتاری نورولوژیک باشد. سطح بالای اضطراب و استرس و یا تنشهای روانی عاطفی ناگهانی نیز به عنوان علت لکنت زبان ناگهانی در بزرگسالان در نظر گرفته میشود.
- Stuttering from childhood: در برخی موارد لکنت دوران کودکی در بزرگسالی مجددا اتفاق میافتد. در واقع گاهی علت لکنت زبان ناگهانی در بزرگسالان برگشت لکنتی است که در دوران کودکی وجود داشته و درمان شده است اما غیر منتظرانه برگشته است. مشاوره با یک گفتاردرمانگر و انجام گفتاردرمانی لکنت بزرگسالان در این موارد توصیه شده است.
- Idiopathic stuttering: علت لکنت زبان ناگهانی در بزرگسالان در این مورد ناشناخته است و متاسفانه در این نوع از لکنت هیچ توجیهی برای اختلال گفتاری وجود ندارد اما با وجود اینکه علت بروز لکنت مشخص نیست اما باز هم درمان لکنت زبان بزرگسالان و مراجعه به گفتاردرمانی توصیه شده است.
درمان لکنت زبان بزرگسالان به چه صورت است؟
در میان همهی راههای درمان لکنت زبان بزرگسالان، گفتاردرمانی مهم ترین رکن درمان است. گفتاردرمانی لکنت بزرگسالان شامل تکنیکها و روشهای علمی اثبات شده است که بر اصولی مانند اصلاح الگوی تنفسی، اصلاح الگوی گفتاری و حتی اصلاح نگرش فرد دارای لکنت به گفتار خود و تقویت اعتماد به نفس وی صورت میگیرد. قابل ذکر است که حتی در برخی موارد جهت درمان لکنت زبان بزرگسالان نیاز به تغییر رفتار و برخورد اطرافیان فرد نیز وجود دارد.
گاهی درمان لکنت زبان بزرگسالان یک کار تیمی است و ممکن است جهت ارائه درمان کامل به کمک یک روانشناس نیاز باشد. درمان لکنت زبان بزرگسالان و کودکان دارویی نیست اما ممکن است گاهی داروهای آرام بخش جهت کنترل اضطراب و استرس و تنشهای روانی لازم باشد که تحت نظر پزشک باید مصرف باشد و گاهی به عکس ممکن است قطع دارو برای درمان لکنت زبان بزرگسالان لازم باشد به ویژه در مواردی که علت لکنت زبان ناگهانی در بزرگسالان عوارض جانبی داروها باشد.
باید توجه داشت که گاهی گرفتن زبان حین حرف زدن به دنبال آسیبهای مغزی مثل ضربه به سر یا سکتههای مغزی رخ میدهد و در این زمان ممکن است گرفتن زبان حین حرف زدن با آفازی یا آپراکسی اشتباه گرفته شود. جهت تشخیص افتراقی بین اختلالات گفتاری نورولوژیک مراجعه به گفتاردرمانی و گاهی انجام تستهایی مثل سی تی اسکن یا ام آر آی لازم است.
نتیجه گیری
علت لکنت زبان ناگهانی در بزرگسالان موارد متعددی است که مهمترین آنها علل نورولوژیک است. علل ژنتیک و سایر موارد ذکر شده در بروز لکنت میتوانند نقش داشته باشند. هر نوعی از لکنت باید توسط گفتاردرمان تشخیص داده شود و درمان صحیح نیز باید توسط گفتاردرمان طرح ریزی شود. درمان لکنت زبان بزرگسالان متفاوت از کودکان است. به همین جهت مراجعه به درمانگر مناسب در این زمینه توصیه میشود. در صورتی که سوالات بیشتری دارید از طریق تماسهای تلفنی با وبسایت با ما در ارتباط باشید.
سوالات متداول شما
آیا ممکن است مشکل گرفتن زبان حین حرف زدن بدون درمان مستقیم برطرف شود؟
بله. گاهی اختلال گفتاری نورولوژیک که بر اثر آسیبهایی مثل ضربه به سر ایجاد میشود بدون مداخله مستقیم و با برطرف شدن عارضه مغزی از بین میروند. اما اگر بعد از طی شدن دوران حاد همچنان مشکل فرد حل نشده باشد، گفتاردرمانی لکنت بزرگسالان توصیه میشود.
آیا لکنت زبان قابل پیشگیری است؟
تنها شکلی از لکنت که قابل پیشگیری است حالتی است که گرفتن زبان حین حرف زدن بخاطر آسیب مغزی به وجود امده باشد و راه پیشگیری از آن نیز پیشگیری از آسیبهایی مثل سکته مغزی یا ضربه به سر است.
|
اشتراک گذاری:
