در مورد بلع درمانی چه میدانید؟
بلع یک فرایند پیچیده است که برای انجام آن به فعالیت و هماهنگی گروهی از عضلات،اعصاب و ساختارهایی نظیر حنجره نیاز است تا مسیر هوایی به خوبی بسته شده و لقمه غذایی وارد سیستم گوارش شود. بروز هرگونه مشکل در ساختارها، عضلات یا کنترل عصبی فرایند بلع منجر به دیسفاژی (اختلال بلع) میشود. اختلال بلع میتواند فرد را با مشکلات و مسائل جدی رو به رو کند از این رو درمان دیسفاژی بسیار ضروری است.
توانبخشی بلع یکی از شناخته شده ترین و اثر بخشترین روشهای درمان دیسفاژی است. تمرینات بلع درمانی شامل طیفی از تمرینات سنتی و مدرن است که بر مبنای شرایط بیمار و ماهیت اختلال به شکل تخصصی زیر نظر آسیب شناس گفتار زبان و بلع تعیین میشود. توانبخشی بلع معمولا توسط یک تیم چندرشتهای شامل گفتاردرمان، پزشک، پرستار، فیزیوتراپ، کاردرمان و دندانپزشک انجام میشود. آسیب شناس گفتار، زبان و بلع مهمترین نقش را در درمان دیسفاژی و بلع درمانی بر عهده دارد و سایر اعضا بسته به نیاز بیمار و نوع اختلال به تیم توانبخشی بلع ملحق میشوند.
درمان اختلال بلع بزرگسالان چگونه است؟
درمان اختلال بلع بزرگسالان با توجه به نوع و شدت اختلال و همچنین علت ایجاد دیسفاژی برای هر فرد اختصاصی و متفاوت است. اختلال بلع بزرگسالان میتواند دلایل گوناگونی داشته باشد که مهمترین آنها عبارت است از:
- بیماریهای نورولوژیک مانند آلزایمر، پارکینسون، ام اس و...
- سکته مغزی یا ضربه به سر
- کاهش سطح هوشیاری
- تومورهای ناحیه سر و گردن
- سرطان
- پرتودرمانی
- افزایش سن (سالمندی)
- بیماریهای مزمن سیستم گوارشی
- فلجی تارهای صوتی
آسیب شناس گفتار زبان و بلع ابتدا با ارزیابی دقیق ساختارهای عصبی- عضلانی درگیر در فرایند بلعیدن مشکل بلع بیمار را تعیین نموده و سپس تمرینات بلع درمانی را جهت برطرف نمودن اختلال بلع بیمار فراهم میسازد. لازم به ذکر است در درمان اختلال بلع بزرگسالان آگاه سازی بیمار از روند درمان و همکاری و مشارکت او در تمرینات اختلال بلع بسیار مهم است و تاثیر زیادی در نتیجه درمان خواهد داشت.
بلع درمانی کودکان به چه شکل انجام میشود؟
تقویت بلع نوزادان و کودکان از اهمیت بالایی برخوردار است چراکه سلامتی کودک در گرو تغذیه کافی و مناسب خواهد بود. اختلال بلع کودکان تاثیرات مخرب و گستردهای بر ابعاد مختلف روند رشدی آنها میگذارد. بنابراین شناسایی به موقع مشکل بلع و انجام اقدامات لازم جهت بلع درمانی کودکان امری مهم و حیاتی است. دیسفاژی کودکان میتواند انواع مختلفی داشته باشد که با ارزیابی و معاینه دقیق توسط آسیب شناس گفتار، زبان و بلع متخصص در حیطه اختلالات بلع مشخص میشود.
رایجترین نشانههای اختلال بلع در نوزادان و کودکان عبارت است از: مکیدن ضعیف و نامناسب در نوزادان، سرفه مکرر حین تغذیه، عدم حضور رفلکسهای دهانی یا از بین نرفتن رفلکسهای نوزادی بعد از زمان مشخص، کبود شدن حین تغذیه، الگوی جویدن نامناسب، آبریزش دهان هنگام خوردن غذا یا بیرون ریختن غذا از دهان حین تغذیه، تاخیر در قورت دادن لقمه، استفراغ بیش از حد نرمال و عدم تحمل بافتهای غذایی خاص. بلع درمانی کودکان امری کاملا تخصصی است و نیاز به داشتن دانش کافی از آناتومی ناحیه دهان، حلق و حنجره و آگاهی از فرایندهای حسی و حرکتی دخیل در عمل بلع دارد. گفتاردرمان تنها فردی است که با داشتن این تخصص به افزایش پتانسیل بلع کودک کمک میکند. تمرینات اختلال بلع کودکان بسته به نوع اختلال و علت ایجاد آن برای هر کودک متفاوت است. به طور کلی تعدیل آگاهی حسی، تقویت قدرت، سرعت و دامنه حرکت عضلات، ایجاد پاسخهای حرکتی مناسب و اصلاح حرکات بلع از مهمترین اقدامات توانبخشی بلع به ویژه بلع درمانی کودکان به شمار میرود.
توانبخشی بلع چه زمانی انجام میشود؟
بیمارانی که مشکوک به دیسفاژی هستند باید فورا توسط گفتاردرمان معاینه شوند. درمانگر بعد از ارزیابی بالینی بیمار ممکن است جهت تکمیل ارزیابی از تستهای استانداری نظیر بلع باریوم کمک بگیرد. بعد از تشخیص ماهیت اختلال بلع و شدت آن درمانگر روش درمانی موثر را به بیمار پیشنهاد میدهد. در واقع تعیین زمان شروع توانبخشی بلع و تدوین برنامه درمانی مناسب مطابق با نظر درمانگر و بعد از ارزیابی جامع صورت میگیرد.
مراکز توانبخشی بلع خوب چه ویژگیهایی باید داشته باشند؟
بعد از اینکه نشانههای مشکل بلع در بیمار بروز مییابد اولین قدم مراجعه به مراکز توانبخشی بلع است که کادر مجربی داشته باشند. سوالی که اغلب مراجعین با آن مواجه میشوند این است که مراکز توانبخشی بلع خوب چه ویژگیهایی باید داشته باشند؟ در ادامه مهمترین نکاتی که برای انتخاب مراکز توانبخشی بلع مطمئن باید به آن توجه کنید برای شما فراهم آوردهایم.
1- یکی از مهمترین فاکتورهای انتخاب مرکز توانبخشی مناسب بررسی رزومه درمانگران شاغل در آن مرکز است. باید مطمئن شوید ارائه خدمات توانبخشی بلع توسط متخصصین مجرب و حرفهای انجام میشود.
2- دارا بودن به روزترین و مدرنترین دستگاههای توانبخشی بلع و استفاده از روشهای درمانی معتبر و علمی
3- دارا بودن فضای مناسب و آرامش بخش
4- دسترسی راحت بیمار به مرکز درمانی و درمانگر
5- رعایت بهداشت محیط در اتاق درمان
6- پیگیری روند درمان بیمار توسط مرکز
سخن آخر
توانبخشی بلع در درمان اغلب اختلالات بلع منجر به بهبود فیزیولوژی بلع و رفع علائم دیسفاژی میشود. توانبخشی بلع نسبت به سایر روشهای درمانی کمهزینه و غیرتهاجمی است لذا برای بازیابی عملکرد بلع اولویت دارد. اختلال بلع عارضهای است که ممکن است در گروههای سنی مختلف دیده شود و میتواند تهدید کننده زندگی باشد و بایستی فورا به آن رسیدگی شود. طراحی تمرینات اختلال بلع و پیشبرد توانبخشی بلع بر عهده گفتاردرمان است. اما باید بدانید با وجود اینکه نقش توانبخشی بلع در درمان دیسفاژی بسیار پررنگ است اما گاهی درمان برخی اختلالات صرفا با توانبخشی بلع مقدور نیست. در این موارد بیمار توسط آسیب شناس گفتار، زبان و بلع برای انجام سایر مداخلات درمانی نظیر جراحی به پزشک متخصص معرفی میشود. لازم به ذکر است دانش و تجربه درمانگر در میزان اثر بخشی توانبخشی بلع و کسب نتیجه دلخواه در کوتاهترین زمان ممکن تاثیر چشمگیری دارد. درمانگران ما در تیم ایران مد اس ال پی با داشتن رزومه کاری موفق و سابقه کار در معتبرترین بیمارستانهای تهران آماده خدمات رسانی به شما عزیزان هستند.
سوالات متداول شما
درمان اختلال بلع به روش توانبخشی بلع چقدر هزینه دارد؟
پاسخ به این سوال نیازمند اطلاع از پیش آگهی، علت ایجاد کننده اختلال بلع و نحوه پاسخ به درمان بیمار است. در واقع تعداد جلسات مورد نیاز برای حل مشکل است که میزان هزینه تخمینی بیمار را مشخص میکند.
طبق تعرفه اعلامی وزارت بهداشت هزینه جلسات بلع درمانی به طور متوسط برابر 250 هزارتومان بابت هر جلسه درمانی است.
روش توانبخشی بلع در درمان دیسفاژی چقدر موثر است؟
درمان اختلال بلع به روش توانبخشی بلع در 86% از بیماران اثر گذار بوده و به نتیجه دلخواه منجر میشود.
|
اشتراک گذاری:
